bos

DAĞISTAN

Resmî dil	Rusça ve bazı Dağıstan dilleri
Başkent	Mahaçkale
Devlet şekli	Cumhuriyet
Cumhurbaşkanı	Mukhu Aliyev
Yüzölçümü	50,300 km²
Nüfus	2,576,531

Dağıstan (Rusya Federasyonu'na bağlı bir cumhuriyettir. 20 Ocak 1921'de Rusya Federatif Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı olarak Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adıyla kuruldu.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra, Rusya Federasyonu içinde Dağıstan Cumhuriyeti adını aldı.

Rusya Federasyonu'nun Avrupa'daki kesiminin güneyinde yer alan Dağıstan, Büyük Kafkas Dağları'nın kuzey yamacının en doğu ucundan 50.300 kilometrekarelik bir alanı kaplar.

Güney ve batısı Güton dağında 3646 metreye, Bazardyuzu (Pa Dağı'nda da 4480 metreye ulaşan Kafkas Dağları'nın ana doruk hattıyla çevrilidir.

Doğusunda Hazar Denizi, kuzeyinde Kalmuk Özerk Cumhuriyeti, batı ve kuzeybatısında Çeçenistan ve Kuzey Kafkasya, güneybatısında Gürcistan ve güneyinde de Azerbaycan yer alır.

Dağıstan doğudan batıya 200, kuzeyden güneye 400 kilometre kadar bir uzunluğa sahiptir. Başkenti Mahaçkala'dır. Diğer önemli şehirler Derbent, Kızılyar, İzberbaş ve Buynak'tır.

şeyh şamil

İmam Şamil, (1797 - Şubat 1871), Kuzey Kafkasya halklarının, Avar kökenli politik ve dini önderi. Kafkas Savaşı'nda Anti-Rus direnişin lideri ve Dağıstan'la Çeçenya'nın 3. imamı (1834-1859). Şeyh Şamil olarak da anılır.

Rus Çarı ile yaşamış oluğu şu diyalog meşhurdur :
"Birgün Rus Çarı esaret altındayken Şeyh Şamil'i yemek yemek için karşısına alır Şeyh Şamil'in iştahlı bir şekilde yemek yediğini görünce yanındakilere: "Korkarım bu adam bizide birazdan yer" diye söylenir. Şeyh Şamil bunu duyunca : "Korkmayın dinimizde domuz eti yemek haramdır" cevabını verir.

Şeyh Şamil davasına son derece sadık bir insandır bu uğurda çok sevdiği annesi ile arasında geçen olay tarihe geçmiştir bu olay şudur :
Savaş dönemlerinde halktan bazıları "artık teslim olalım anlaşma yapalım" diye hayıflanmaya başlamıştır, bunun üzerine Şeyh Şamil teslim olmaktan bahsedene kırbaç cezası vermeyi uygun görmüştür tabii bu durumda çekinen halk çareyi Şeyh Şamil'in annesine gitmekte bulmuştur ve annesini ikna edip çok sevdiği annesini kıramayacağını da düşünerekten konuyu bu vesile ile annesinin açmasını sağlamışlardır annesi Şeyh Şamile teslim olma teklifini sununca Şeyh Şamil koymuş olduğu kanundan ödün vermemiş aynı cezayı annesine uygulamış sonra annesi cezasını çektikten sonra onu çok üzgün bir şekilde sırtında taşımıştır ve böylece davasının ciddiyetini görenler bir daha teslim olmak barış gibi kelimeleri kullanmamışlardır.

Rusların gözünde o kadar korkulan biridir ki, Şeyh Şamil'in kılıcını Rus Çarı dahi almaya cesaret edememiştir. Şeyh Şamil, 1871 yılında Hac ziyareti için bulunduğu Arabistan'da vefat etmiş ve Medine'de Muhammed'in eşi Aişe'nin de defnedildiği mezarlıkta defnedilmiştir.

DAĞISTAN YEMEKLERİ

HINKAL

Kurban olem et hınkalın adına
Doymah olmaz lezzetine tadına
Bir kez olup ataş vurun oduna
Çoh çetindir beklemesi hınkalın
Kurban olem hınkal yapan ellere
Çoh çetindir beklemesi hınkalın. ........ bejdal

kızdıracaksın közde tere yağı
içinde olsa gene yerim Ağı
yalayıp yutcan, bırakma tabağı
hoştur mis gibi koklaması hinkalın

Tarife sığmaz hinkalın lezzeti
büyük olurmuş sofrada izzeti
iki gün olsa, çekilmez hasreti
iştahla yerim, ağuzlu hinkalın........Murat DAĞLIBEG

HINKAL
Malzemeler:
400 gr koyun kıyması (sinirsiz)
4 baş iri soğan
3 su bardağı un
su
tuz, karabiber
5-6 diş Sarmısak

Yapılışı:
Mantı hamuru yapar gibi su, 2 çay kaşığı tuz ve 3 su bardağı un ile hamur yoğrulur. Bu hamur dinlenmeye bırakılır. Üstü kurumaması için bir kapakla kapatılır. 10 dk dinlendirilir.
Bu arada soğanlar çok ince olacak şekilde doğranır. Üzerine karabiber ve 2 çay kaşığı tuz katılarak yoğrulur. Koyun kıyması da katılır, karıştırılır.

Dinlenen hamur tekrar resimdeki gibi etrafına un serperek yoğrulur. İkiye ayrılır. 2 yumak yapılır, dinlenmeye bırakılır.
Üstü kapalı olarak 5 dk dinlendirildikten sonra ilk yumak, mantı hamuru gibi ince bir şekilde açılır. Mantıdan daha büyük olacak şekilde 5x5 cm eninde kareler kesilir. İçlerine hazırladığınız kıymalı içden bırakılır.

Sıra geldi kapatma şekline buraya dikkat...
Resimde ki gibi karenin köşeleri ortaya gelecek şekilde üstten büzülen bohça gibi olacak ama bir içeri bir dışarı hareketi ile kenarlar birleştirilecek. Mantıları un serptiğiniz bir tepsiye dizin, altları yapışmasın ki kolayca şekilleri bozulmadan kaynama suyuna atabilesiniz.

Mantılarımız hazır, sıra geldi pişirmeye...
Büyükce bir tencerenin yarısından çoğunu su ile doldurarak kaynatın. 2 çay kaşığı tuz atın. Tuz miktarı size fazla gibi gelebilir ama bu yemeğin özelliği bu imiş, yerken hiç de tuzlu bir tat hissetmedik.

Ama dilerseniz tuzu siz azaltın yine de. Ama yemeği yedikten sonra hem sarmısak hemde tuzun etkisiyle susatıyor, yeşil çay içilmesinin sebebi de buymuş. Yeşil çay, fazla su içirmiyor ve böylece yemekle birlikte içilen fazla su şişkinlik vererek rahatsızlık vermiyor.

Kaynayan suyun içine mantıları atın, çabucak pişip su yüzüne çıkıyorlar. Su üstünde de 3-5 dakika kadar durduktan sonra süzgeç kepçe ile alın. Tabaklara paylaştırın. Servis tabağı olarak geniş ama hafif çukur olanları tercih edin.

Sarmısakları tuz ve karabiber ile ezin, minik kaplara paylaştırdıkdan sonra, haşlama suyundan ekleyin, sarmısak sosunuz hazır. Bizim bildiğimiz mantıda sarmısak ve yoğurt karıştırılır ama Hınkalde ayrı ayrı tutuluyor.

DAĞISTAN RESİMLERİ